Hoezo NGO?

19 september 2008

Nederlandse hulporganisaties in Afrika – zoals Oxfam Novib en Cordaid – beweren bijna allemaal dat ze onafhankelijk en neutraal zijn. Ze noemen zichzelf ngo’s (niet gouvernementele organisaties), waarmee ze aangeven dat ze niks met regeringen of politieke partijen te maken hebben. De werkelijkheid is anders. Veel grote hulporganisaties zijn zowel financieel als beleidsmatig sterk afhankelijk van de Nederlandse overheid. De benaming ngo is daarom misleidend en misplaatst.

Van de 95 miljoen euro die Hivos in 2006 bijvoorbeeld te besteden had, was volgens het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) ruim 84 miljoen afkomstig van minister Bert Koenders van Ontwikkelingssamenwerking. Oxfam Novib ontving in dat jaar ruim 121 miljoen euro overheidssubsidie, op een totaalbudget van 181 miljoen. Ook Cordaid, een andere grote Nederlandse hulporganisatie, is voor het merendeel van zijn financiën afhankelijk van de overheid. Cordaid en Oxfam Novib maken onder meer deel uit van een samenwerkingsverband dat zichzelf het Dutch NGO Network for Afghanistan (DNNA) noemt.

Om structureel in aanmerking te komen voor geld van Koenders zijn hulporganisaties verplicht om de richtlijnen van het ministerie te volgen. Daarin staan niet alleen financiële maar ook inhoudelijke voorwaarden waaraan projecten moeten voldoen. Organisaties die deze richtlijnen niet voldoende volgen lopen het gevaar dat ze hun subsidie (gedeeltelijk) kwijtraken, zoals gebeurde met Plan Nederland (het voormalige Foster Parents Plan). Die organisatie is daardoor meer afhankelijk geworden van gulle burgers dan voorheen. Ook voor Stichting Vluchteling en Artsen zonder Grenzen, die in de media veel van zich laten horen, zijn gulle burgers relatief belangrijk.

In hun drang om onafhankelijk te zijn gaan sommige hulporganisaties gevaarlijk ver. In Tsjaad weigert Oxfam Novib bijvoorbeeld om zich te laten beschermen door de vredesmacht van de Europese Unie, omdat daardoor hun neutraliteit in gevaar zou komen. Dat de vredesmacht net als zij een neutrale positie inneemt en grotendeels gefinancierd wordt door dezelfde westerse overheden als de hulporganisatie, heeft Oxfam Novib niet van gedachten doen veranderen. Doordat hulporganisaties zich niet laten beschermen is het voor criminelen erg eenvoudig om hun auto’s te roven, wat dus geregeld gebeurt en waarbij de afgelopen maanden al meerdere doden vielen.

Westerse donoren benadrukken vaak het belang van transparant bestuur in Afrika, maar diezelfde donoren blijken een sluier op te hangen rondom de achtergrond van hun eigen organisaties. Hulporganisaties die financieel sterk afhankelijk zijn van overheidssubsidie dienen daarom zo snel mogelijk te stoppen met het gebruik van de benaming ngo. Bij het uitvoeren van hun activiteiten horen ze openlijk aan te geven dat de Nederlands regering hun belangrijkste financier is. Alleen organisaties die het grootste deel van hun geld van burgers krijgen zouden de benaming ngo nog mogen gebruiken. Neutraliteit en onafhankelijkheid zijn een groot goed, maar niet gebaat bij kortzichtigheid en window dressing.
_____________________________________________________________________________________

Plaats een reactie

Nog geen reacties

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s